Hoe de gokindustrie kinderen bereikt via dezelfde tactieken als social media

De Nederlandse gokindustrie heeft sinds de legalisatie in oktober 2021 een explosieve groei doorgemaakt. Maar achter de cijfers van omzetgroei en nieuwe spelers schuilt een zorgwekkende realiteit: de industrie targetet systematisch jongeren met dezelfde technieken die TikTok en Instagram zo verslavend maken. Dit is een van de drie digitale bedreigingen waar jongeren mee kampen.

Terwijl Australië eind 2024 social media verbood voor kinderen onder de 16 en Frankrijk en Spanje vergelijkbare wetgeving voorbereiden, richt de discussie zich op TikTok, Instagram en YouTube. Maar er is een andere industrie die jongeren nog systematischer targetet, met nog gevaarlijkere gevolgen: de gokindustrie. Waar social media aandacht en tijd vraagt, vraagt gokken geld dat jongeren niet hebben. En waar overheden social media platforms aanpakken op verslavend design, gebruikt de gokindustrie exact dezelfde technieken – gamification, personalisatie, variabele beloningen – maar dan met financiële vernietiging als eindresultaat.

De anatomie van een modern gokplatform: TikTok voor je portemonnee

Moderne online goksites opereren volgens hetzelfde business model als social media platforms en free-to-play games. Het verschil met traditionele casino’s is fundamenteel. Waar klassieke casino’s werken met fysieke locaties, vaste openingstijden en zichtbare sociale controle – precies die zaken die horen bij een volwassen activiteit – draaien online platforms op constant beschikbaarheid, onzichtbaarheid en gepersonaliseerde targeting. De eerste inzet voelt gratis of goedkoop. Nieuwe spelers krijgen welkomstbonussen, gratis spins of verhoogde kansen op hun eerste weddenschap.

Platforms als SkyHills – een illegaal casino dat viraal ging op TikTok – combineren punten, levels, badges en dagelijkse bonussen om gokken te laten voelen als een videogame. Gamification is de kern van dit model. Snelle rondes van enkele seconden zorgen voor een constante stroom van actie. Visuele beloningen zoals knipperende muntjes, animaties en vuurwerk bij winst versterken de dopamine-prikkel. Dagelijkse quests en challenges geven spelers doelen, waardoor gokken een routine wordt. Bonussen voor streaks – meerdere dagen spelen achter elkaar – stimuleren dagelijks gebruik.

Maar zodra spelers een winst maken, begint de werkelijke binding. De platforms gebruiken dezelfde technieken als TikTok en Instagram: push-notificaties op precies het juiste moment, personalisatie op basis van gedrag en variabele beloningen die dopamine triggeren. Goksites verzamelen uitgebreide data over speelgedrag, inzetpatronen, favoriete spellen en momenten waarop spelers actief zijn. Deze data wordt gebruikt om gepersonaliseerde aanbiedingen te maken. Een speler die een week niet actief is geweest, krijgt een bonus specifiek afgestemd op zijn eerdere voorkeuren. Het tijdstip van push-notificaties wordt geoptimaliseerd op basis van wanneer de speler eerder actief was. Voor ex-gokverslaafden die proberen te stoppen, kunnen deze notificaties triggers zijn die terugval veroorzaken.

Bij legale Nederlandse sites (De Nederlandse Kansspelautoriteit heeft daarvoor deze Kansspelwijzer – staat de partij daar niet dan is het echt illegaal) is deze dataverzameling gereguleerd en moet de site interventies inzetten als risicovol gedrag wordt gesignaleerd. Illegale sites hebben geen beperkingen en gebruiken alle data puur om inkomsten te maximaliseren. Deze vorm van gamification maakt goksites geen casino meer, maar een verslavende game-ervaring vermomd als entertainment.

Een industrie die zich richt op de verkeerde doelgroep

In 2025 gaf 69 procent van de Nederlanders aan het afgelopen jaar minstens één kansspel te hebben gespeeld, een stijging ten opzichte van 65 procent in 2024. Als loterijen buiten beschouwing worden gelaten, heeft 37 procent van de bevolking daadwerkelijk gegokt. Maar de meest alarmerende trend speelt zich af bij jongeren. Online gokken steeg van 10 naar 12 procent van de algemene bevolking. Onder 16- en 17-jarigen ging het om een stijging van 12 naar 20 procent – een toename van 67 procent in één jaar.

Voor deze groep is het in theorie onmogelijk om legaal online te gokken door de identificatieplicht. Bij legale Nederlandse goksites is iDIN-verificatie verplicht om identiteit en leeftijd te bevestigen. Dit systeem werkt redelijk effectief voor Nederlandse aanbieders. Maar de praktijk wijst anders uit. Uit onderzoek van het Keurmerk Verantwoorde Affiliates blijkt dat minderjarigen eenvoudig kunnen storten bij illegale online casino’s met een Nederlandse jongerenrekening. Ze gebruiken het account van een ander of gokken op onvergunde websites waar internationale platforms minimale of geen leeftijdsverificatie hebben.

Van de middelbare scholieren tussen 12 en 16 jaar heeft 6,7 procent het afgelopen jaar online gegokt voor geld. Jongens doen dit zes keer zo vaak als meisjes. Het percentage stijgt met de leeftijd: onder 16-jarigen ligt het op 8,8 procent, twee keer zo hoog als onder 12-jarigen met 4,3 procent. De marktomvang is substantieel. De online gokmarkt in Nederland wordt voor 2025 geschat op 600 miljoen euro voor legale aanbieders en 617 miljoen euro voor illegale aanbieders. Jongeren vormen een disproportioneel groot deel van deze markt.

Jongvolwassenen: de meest winstgevende én kwetsbare doelgroep

Jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar bezitten 22 procent van alle gokaccounts in Nederland, terwijl ze slechts 9,4 procent van de bevolking vormen. Deze groep vertoont het hoogste percentage hoog-riskant gokgedrag. Van de 18- tot 24-jarigen heeft 17 procent wel eens online gegokt, tegenover 12 procent onder 35- tot 49-jarigen. Bij legale Nederlandse websites voldoet 6 procent aan de criteria voor gematigd of hoog-risico gokgedrag. Bij illegale websites schiet dat percentage omhoog naar 54 procent. Meer dan de helft van de spelers op illegale platforms vertoont problematisch gokgedrag.

Het verschil in beschermingsmaatregelen verklaart deze kloof. Legale Nederlandse goksites moeten voldoen aan strikte voorwaarden: verplichte aansluiting bij CRUKS, strenge bonusregels, verplichte limieten op stortingen en verliezen, en interventies om risicovol speelgedrag te voorkomen. Illegale websites kennen geen toezicht, geen verplichte interventies en geen drempel. Geen toezicht betekent geen bescherming.

De financiële impact op jongvolwassenen is desastreus. Jongeren met weinig financiële bagage gaven gemiddeld rond 1000 euro uit per zes maanden. Amerikaans onderzoeksbureau TransUnion rapporteerde in 2023 dat 60 procent van de sportwedders die maandelijks 500 dollar of meer inzetten, aangaf minstens één rekening niet te kunnen betalen. Onder 18- tot 24-jarigen die gokken voldoet bijna 20 procent aan de criteria voor een ongezonde verslaving. Behandelaar Bas Brons van SolutionS verslavingszorg ziet jonge mensen met forse schulden: 80 procent van zijn cliënten zit tussen de 20 en 35 jaar. De economische impact strekt zich uit tot studieschulden, niet-betaalde huren en beschadigde kredietwaardigheid op jonge leeftijd.

Het CRUKS-register: een paraplu vol gaten

Het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS) telde in januari 2025 meer dan 87.000 geregistreerde personen. Meer dan de helft is jonger dan 32 jaar. Dit zijn mensen die zichzelf hebben laten uitsluiten van alle legale kansspelen omdat ze hun speelgedrag niet onder controle kunnen krijgen. Een CRUKS-registratie duurt minimaal zes maanden en is onomkeerbaar binnen die periode. Bij binnenkomst in een casino of bij inloggen op een legale goksite wordt gecontroleerd of iemands gegevens in de database staan.

Eenmaal ingeschreven kun je nergens in Nederland meer terecht om legaal te gokken. Voor spelers die echt willen stoppen, biedt CRUKS een drempel die helpt. Onderzoek toont aan dat zelfuitsluiting het meest effectief is in combinatie met therapie en sociale steun. Een registratie alleen, zonder verdere hulp, lost het onderliggende probleem niet op. Maar zelfs een CRUKS-registratie biedt geen volledige bescherming. De effectiviteit is fataal beperkt omdat illegale casino’s niet aangesloten zijn op CRUKS.

Illegale casino’s hebben geen toegang tot het CRUKS-register en zijn daar ook niet op aangesloten. Goksites met een licentie bij de Malta Gaming Authority, UK Gambling Commission of Curaçao Gaming Control Board hebben geen inzage in de Nederlandse database. Voor spelers die in CRUKS staan maar twijfelen of die triggers ervaren, is het eenvoudig om uit te wijken naar internationale platforms. Deze buitenlandse casinos opereren vanuit gevestigde gokjurisdictie en bieden meer vrijheid, hogere bonussen en geen verplichte limieten – precies de beschermingsmaatregelen die kwetsbare spelers juist nodig hebben.

Influencer marketing: de onzichtbare verkooptrechter

De werkelijke kracht van de gokindustrie zit niet in traditionele reclame, maar in influencer marketing via YouTube, Instagram, TikTok en Kick. Deze tactiek richt zich op identificatie met rolmodellen, de belofte van snel geld en normalisatie van gokgedrag. Gok-influencers beschikken vaak over veel volgers en presenteren online kansspelen als spannend, winstgevend en vanzelfsprekend. Door hun jonge leeftijd, vlotte stijl en toegankelijke taal vinden zij gemakkelijk aansluiting bij jongeren en jongvolwassenen.

Tijdens livestreams tonen zij grote winsten, delen zij speciale codes en verwijzen zij volgers via affiliate links door naar illegale online casinos. Affiliate marketing is cruciaal in hoe illegale casino’s jongeren bereiken. Influencers krijgen royale affiliatedeals, gratis speeltegoed en sponsordeals. In ruil ontvangen zij commissies voor elke nieuwe speler die zich aanmeldt. Volgens het Keurmerk Verantwoorde Affiliates organiseren sommige influencers exclusieve toernooien of VIP-avonden voor hun volgers, waardoor de sociale druk om mee te doen toeneemt. Het systeem maakt dat influencers financieel profiteren van elk nieuw slachtoffer dat ze aanbrengen.

Uit onderzoek van GambleAware in Groot-Brittannië blijkt dat 87 procent van de ondervraagde jongeren iets over kansspelen gezien heeft online. Van deze groep zag 16 procent een influencer actief reclame maken. Een kwart van de jongeren zei in de verleiding te zijn gekomen om online te gokken nadat ze een influencer of beroemdheid hadden zien gokken. Op Twitch en Kick is Slots en Casino de tweede populairste categorie. Streamers als Roshtein en Trainwreckstv trekken tienduizenden kijkers. Ze presenteren gokken als normaal, sociaal acceptabel en winstgevend. Ze tonen grote winsten maar zelden de verliezen. Kijkers voelen zich verbonden met deze streamers en vertrouwen hun meningen. Wanneer een streamer een casino promoot, voelt dat als advies van een vriend – niet als reclame.

Platforms als TikTok, YouTube en Instagram blijken de ideale voedingsbodem. Het algoritme van TikTok pusht gambling content naar steeds jongere gebruikers. Korte, visueel aantrekkelijke clips maken gokken aantrekkelijk en toegankelijk. De leeftijdsverificatie is minimaal. Goksites tonen leaderboards met grote winsten, real-time meldingen van winnaars en testimonials van succesvolle spelers. Dit creëert de illusie dat winnen normaal en haalbaar is. Fear of missing out wordt ingezet via tijdelijke bonussen, exclusieve toernooien met beperkte plaatsen en dagelijkse challenges die eindigen binnen 24 uur. Dit mechanisme is bijzonder effectief bij jongeren die gevoelig zijn voor groepsdruk en de angst om iets te missen.

Discord en Telegram: de gesloten netwerken waar alles mag

Achter de openbare social media kanalen schuilt een nog gevaarlijker wereld: gesloten Discord-servers en Telegram-groepen waar illegale casinos actief worden gepromoot. Op Discord bestaan volledige gokservers waar influencers hun bevindingen in real-time delen, screenshots plaatsen van vaak sterk overdreven winsten en affiliate links verspreiden. Sommige servers organiseren dagelijks bonusrondes of gezamenlijke speelsessies. Telegram-groepen functioneren nog directer: korte berichten, een link en de belofte van snelle winst. Omdat deze groepen doorgaans uitsluitend via uitnodiging toegankelijk zijn, is toezicht moeilijk te realiseren.

Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates onderzocht de populaire Discord-server “DoeMaarGokken” waar affiliate links worden gedeeld naar illegale casino’s die in Nederland geen vergunning hebben. Jongeren ervaren in deze gesloten communities meer vrijheid en stappen sneller in, vooral wanneer zij zien dat leeftijdsgenoten actief deelnemen. De sociale druk om mee te doen wordt versterkt doordat influencers exclusieve toernooien of VIP-avonden organiseren voor hun volgers. Deze besloten netwerken ontsnappen aan elke vorm van toezicht.

Lootboxes en free-to-play: de training begint in games

De grens tussen gaming en gokken vervaagt razendsnel. Driekwart van de Vlaamse gamers tussen 12 en 17 jaar heeft ervaring met gokelementen in en rond videogames. Het Gam(e)(a)ble-onderzoek toonde aan dat wie in contact komt met gesimuleerde gokelementen zoals betalende of gratis lootboxen, casinogames, prijswielen en gamegokvideo’s een jaar later een hogere gokintentie heeft en ook meer echt gokgedrag vertoont. De richting verliep duidelijk van gesimuleerd gokken in games op het eerste meetmoment naar een toename in gokintentie en gokgedrag een jaar later.

Het mechanisme van betalen voor een onzekere, mogelijk waardevolle uitkomst is psychologisch identiek aan gokken. Dit traint jongeren in het accepteren van dit soort transacties en normaliseert het. Free-to-play games gebruiken dezelfde business modellen als online goksites. De eerste ervaring voelt gratis, maar gaandeweg worden spelers aangemoedigd om te betalen voor voordelen. Dit kan via lootboxes, tijdsbesparing of cosmetische items. Het verslavende zit niet in het betalen, maar in de variabele beloningen en het optimaliseren van engagement. Volgens de Universiteit van Hamburg bevatten videospellen steeds meer gokelementen. Het voelt als spelen, maar de hersenen reageren als bij gokken.

In Nederland oordeelde de Kansspelautoriteit dat lootboxes in strijd zijn met de Wet op de kansspelen als de inhoud economische waarde heeft en verhandeld kan worden. In België geldt een totaalverbod op betalende lootboxes, die juridisch worden gekwalificeerd als kansspel. Online gokken wordt strenger gereguleerd omdat het expliciet om geld gaat, maar de psychologische mechanismen zijn identiek. Het verschil zit in de vorm, niet in de werking.

Maar handhaving blijkt het grote probleem. Uit internationaal onderzoek van jurist Leon Y. Xiao blijkt dat game developers zich structureel weinig aantrekken van regelgeving. Grote internationale gamebedrijven negeren consequent de bestaande richtlijnen. Jongeren leren zo op jonge leeftijd de beloningsmechanismen van gokken kennen, zonder waarschuwingen of beperkingen. Wie op jonge leeftijd begint met deze mechanismen, heeft een verhoogd risico op problematisch gokgedrag later in het leven. Behandelaar Bas Brons ziet dat het gemiddeld zes tot zeven jaar duurt voordat een gokverslaafde in de zorg komt. Vroeg gokgedrag leidt tot langdurige problemen met financiën, relaties en mentale gezondheid.

Esports-sponsoring door gokbedrijven heeft gokken verder genormaliseerd binnen de gaming community. Vrijwel alle professionele voetbalclubs hadden een casinosponsor totdat het verbod hierop in juli 2025 inging. Deze sponsordeals maakten gokken zichtbaar en normaal binnen de sport die jongeren volgen. Op futbin.com, een bekende website voor jongeren vanaf dertien jaar die FIFA spelen, verschijnen gokadvertenties. Zes op de tien jongvolwassenen overwoog in 2024 geld in te zetten op een sportwedstrijd. De zichtbaarheid van gokken in de context van sport en esports heeft het gedestigmatiseerd en aantrekkelijk gemaakt.

De neurobiologie van verslaving: waarom jongeren extra kwetsbaar zijn

Jongvolwassenen van 18 tot 20 jaar proberen vaker hun verliezen terug te winnen en zijn eerder geneigd meer geld in te zetten dan ze zich kunnen veroorloven. Het brein is in deze levensfase nog volop in ontwikkeling. De prefrontale cortex, verantwoordelijk voor impulscontrole en risico-inschatting, is pas rond het 25e levensjaar volgroeid. Tegelijkertijd is het beloningssysteem in de hersenen tijdens de adolescentie extra gevoelig voor dopamine. Deze combinatie maakt jongeren bijzonder vatbaar voor de variabele beloningen die goksites inzetten.

Online gokken activeert het beloningssysteem via dopamine-afgifte. Bij een winst, maar ook bij een nabije winst, komt dopamine vrij. Dit versterkt het gedrag en maakt dat spelers blijven terugkomen. Het brein reageert op gokken op dezelfde manier als op andere verslavende activiteiten. Gok-apps maken gebruik van verschillende psychologische triggers die dit proces versterken. Variabele beloningen zorgen voor dopamine-pieken vergelijkbaar met social media. Fear of missing out wordt ingezet via tijdelijke aanbiedingen en exclusieve bonussen. Sociale bevestiging komt van leaderboards en de zichtbaarheid van winsten van andere spelers. De illusie van controle wordt gevoed door strategische elementen in kansspelen. Snelle rondes zorgen voor constante actie zonder pauzes om na te denken.

Het mechanisme van nabije winsten speelt hier een cruciale rol. Wanneer spelers net mis zijn – twee van de drie jackpot-symbolen – voelt dat bijna als winnen. Het brein reageert hierop met een dopamine-prikkel vergelijkbaar met een echte winst. Dit fenomeen houdt spelers langer in het spel omdat ze het gevoel hebben dat winst dichtbij is. Moderne goksites optimaliseren de frequentie van nabije winsten om spelers gemotiveerd te houden. De frustratie van net missen wordt omgezet in de motivatie om het nog een keer te proberen. Dit mechanisme is bijzonder effectief bij jongeren die minder goed risico’s kunnen inschatten en sterker reageren op bijna-beloningen.

De economische machine achter de verslaving

De online gokmarkt in Nederland wordt voor 2025 geschat op 600 miljoen euro voor legale aanbieders. Maar internationale illegale aanbieders draaien een omzet van 617 miljoen euro – meer dan de legale markt. Van het geld dat Nederlandse spelers uitgeven, gaat 53 procent naar casino’s zonder Nederlandse vergunning. Cryptocurrency wordt door deze illegale casino’s ingezet omdat het meer anonimiteit biedt en buiten traditionele bankcontroles valt. Internationale platforms accepteren Bitcoin, Ethereum en Litecoin, wat snelle transacties mogelijk maakt zonder leeftijdsverificatie. Voor minderjarigen is crypto een manier om te storten zonder dat ouders het zien op bankafschriften. Het gebruik van cryptocurrency maakt het voor toezichthouders moeilijker om geldstromen te volgen en handhaving bijna onmogelijk.

De Kansspelautoriteit probeert de toegang tot illegale aanbieders te beperken via DNS-blokkades. Internetproviders worden verplicht websites te blokkeren die zich actief op de Nederlandse markt richten. Maar dit blijkt ineffectief. VPN-verbindingen en DNS-wijzigingen omzeilen deze blokkades gemakkelijk. Het blijft een kat-en-muisspel waarbij aanbieders overstappen op nieuwe domeinnamen zodra de oude worden geblokkeerd. De Kansspelautoriteit legde in de afgelopen vier jaar 56 miljoen euro aan boetes op aan illegale aanbieders, maar inde minder dan 1,5 miljoen euro. Internationale platforms negeren Nederlandse boetes simpelweg. Effectieve monitoring en handhaving blijft het grootste probleem.

Sinds de legalisering zijn 563.000 nieuwe online gokkers bijgekomen. Het gemiddelde verlies per account bedraagt rond 140 euro per maand bij legale aanbieders. In 2024 zochten ruim 2.700 Nederlanders hulp voor een gokverslaving bij het Landelijk Alcohol en Drugs Informatiesysteem (LADIS), een stijging van 10 procent ten opzichte van 2023. Behandelaar Bas Brons van SolutionS verslavingszorg ziet jaarlijks 250 tot 300 mensen die zich melden voor behandeling. Hij schat dat het zes tot zeven jaar duurt voordat een gokverslaafde in de zorg komt. De stortvloed moet nog komen, en de verslavingszorg kan het nu al niet meer aan.

De ethiek van engagement

Voor content marketeers, digital marketeers en adverteerders zijn er belangrijke lessen te trekken uit hoe de gokindustrie jongeren targetet. De technieken die worden ingezet – gamification, personalisatie, social proof en influencer marketing – zijn dezelfde tools die marketing professionals dagelijks gebruiken. Het verschil zit in de context en de gevolgen. Waar een gepersonaliseerde productaanbeveling op een webshop relatief onschuldig is, kan diezelfde techniek toegepast op gokken leiden tot financiële problemen en verslaving.

De regelgeving rondom gokreclame in Nederland is streng maar complex. Sinds 1 juli 2023 geldt een algemeen reclameverbod voor online kansspelen op televisie, radio en in de buitenruimte. Adverteren via internet en social media is nog toegestaan, maar met strikte voorwaarden. Gokreclame mag geen minderjarigen, jongvolwassenen en andere kwetsbare groepen bereiken. Voor internetreclame geldt dat minstens 95 procent van het bereikte publiek 24 jaar of ouder moet zijn. Het inzetten van rolmodellen zoals BN’ers en oud-sporters in gokreclames is verboden. Influencers met meer dan 100.000 volgers moeten zich aanmelden bij het Commissariaat voor de Media en voldoen aan extra vereisten van de Mediawet.

Maar de praktijk wijst uit dat handhaving moeilijk is. Onderzoek van De Groene Amsterdammer en de Data School van de Universiteit Utrecht toonde aan dat vijf van de negentien onderzochte gokbedrijven hun reclame op Instagram en Facebook mede richtten op jongvolwassenen. Op Meta-platforms mogen alleen bedrijven met de juiste vergunning adverteren en moeten ze kunnen bewijzen dat hun publiek voor minimaal 95 procent uit 24-plussers bestaat. Overheids-NV Holland Casino bleek het vaakst de fout in te gaan. Een tiental gokbedrijven plaatste tussen de honderd en duizenden advertenties op girlscene.nl, een site gericht op jonge meisjes. Gokadvertenties verschenen ook op futbin.com, een bekende website voor jongeren vanaf dertien jaar die het voetbalspel FIFA spelen. TikTok verbiedt alle content die kansspelen promoot, maar dit wordt niet effectief gehandhaafd. YouTube staat gokgerelateerde content toe als het educatief is, maar directe promotie is verboden.

De beperkte bescherming: ouders, educatie en technologie

Ouders kunnen gebruik maken van parental control tools op apparaten en browsers. Screen time beperkingen kunnen worden ingesteld op iOS en Android. DNS-filtering kan websites met gokinhoud blokkeren. Sommige providers bieden specifieke filters voor gokwebsites. Maar deze oplossingen zijn beperkt effectief omdat jongeren vaak technisch vaardiger zijn dan hun ouders. VPN’s kunnen filters omzeilen. Internationale platforms zijn moeilijk te blokkeren. Het meest effectieve ouderlijk toezicht komt van open communicatie over risico’s, inzicht in waar kinderen online tijd besteden en het gezamenlijk instellen van limieten.

Het Trimbos-instituut biedt voorlichtingsmaterialen voor scholen. Het Gam(e)(a)ble-onderzoek ontwikkelt tools om mediawijsheid over games en gokpreventie te vergroten. Maar uit het onderzoek blijkt dat minder dan de helft (46 procent) van de jongeren op school uitleg heeft gekregen over videogames en digitaal welzijn. Slechts een kwart kreeg uitleg over gokpreventie, terwijl twee derde wel lessen krijgt over de impact van reclame. GambleAware in het Verenigd Koninkrijk biedt educatieve programma’s, maar de dekking is beperkt. Het probleem is dat educatie niet opweegt tegen de constante blootstelling aan gokreclame via influencers en social media.

De toekomst: strengere regels of blijvend kat-en-muisspel?

In februari 2025 stelde Staatssecretaris Rechtsbescherming Teun Struycken nieuwe wetswijzigingen voor rondom online gokken. Een van de belangrijkste voorstellen is het verhogen van de minimumleeftijd voor online gokken van 18 naar 21 jaar. Deze maatregel volgt op aanbevelingen van de Lancet Public Health Commission on Gambling en de Wereldgezondheidsorganisatie. In andere domeinen zoals het terugdringen van schade door alcohol en bij tabakspreventie worden vergelijkbare maatregelen geadviseerd.

Internationaal ontwikkelt wetgeving zich in verschillende richtingen. België heeft een totaalverbod op betalende lootboxes. Australië voert strengere leeftijdsclassificaties in voor games met lootboxes. Het Verenigd Koninkrijk onderzoekt strengere regels voor gokreclame op social media. Zestien Europese landen hebben een verklaring getekend waarin ze zorgen uiten over de risico’s van de onscherpe scheidslijn tussen games en kansspelen. Maar harmonisatie blijft moeilijk omdat kansspelen niet Europees gereguleerd zijn. Culturele verschillen en nationale motivaties maken een gezamenlijke aanpak complex.

Maar tegelijkertijd blijft de illegale markt onverminderd groeien. Nieuwe casino’s verschijnen dagelijks, gericht op de Nederlandse markt maar zonder vergunning. DNS-blokkades van illegale aanbieders blijken ineffectief. Internetproviders worden verplicht websites te blokkeren, maar VPN-verbindingen en DNS-wijzigingen omzeilen deze blokkades gemakkelijk. Het blijft een kat-en-muisspel waarbij aanbieders overstappen op nieuwe domeinnamen zodra de oude worden geblokkeerd. De belastingverplichtingen blijven onveranderd bij illegale casinos, maar niemand controleert of spelers hun winsten aangeven.

Een industrie die kiest voor groei boven bescherming

De online gokindustrie heeft bewezen dat ze jongeren kan bereiken en binden met dezelfde technieken die social media platforms zo succesvol maken. Maar waar TikTok en Instagram primair tijd en aandacht vragen, vraagt de gokindustrie geld dat jongeren niet hebben. Het business model is helder: spelers verleiden met lage drempels en gratis bonussen, ze binden met gamification en personalisatie en ze vasthouden met variabele beloningen en psychologische triggers. De industrie heeft geen natuurlijke prikkel om jongeren te beschermen, want jongeren zijn de meest winstgevende doelgroep.

Voor marketing professionals, beleidsmakers en ouders is het essentieel om te begrijpen hoe deze mechanismen werken. Niet om ze te kopiëren, maar om ze te herkennen en tegen te gaan. De technieken zijn niet inherent slecht – gamification kan motiveren, personalisatie kan helpen en sociale bevestiging kan waarde toevoegen. Maar toegepast op een activiteit die kan leiden tot verslaving en financiële problemen, worden dezelfde technieken gevaarlijk. De gokindustrie heeft aangetoond dat zelfregulering niet werkt. Strengere wetgeving, effectievere handhaving en betere voorlichting zijn noodzakelijk om de volgende generatie te beschermen tegen een industrie die design heeft gemaakt van verslaving.