Het verschil tussen junior en senior heet domeinkennis

Domeinkennis is wat je weet over een specifieke sector, markt of vakgebied dat je niet zomaar kan googlen. Het gaat verder dan feiten die iedereen kan opzoeken. Domeinkennis omvat hoe een industrie werkt, welke ongeschreven regels er gelden, wie de spelers zijn, wat klanten echt willen versus wat ze zeggen, en welke oplossingen wel of niet werken in de praktijk. Iemand met vijf jaar ervaring in farmaceutische regulering weet dingen die geen enkele cursus of Wikipedia-artikel je kan leren. Die kennis zit in patronen herkennen, context begrijpen, en weten hoe dingen écht gaan in plaats van hoe ze op papier zouden moeten gaan.

Voorbeelden van domeinkennis in actie

Een marketeer die tien jaar in B2B software heeft gewerkt, weet dat beslissingstrajecten zes tot achttien maanden duren, dat je minimaal vier touchpoints nodig hebt voordat iemand je serieus neemt, en dat de CFO vaak belangrijker is dan de CTO in de aankoopbeslissing ook al verkoopt je product aan IT. Die kennis staat nergens in een handboek. Een junior marketeer met dezelfde diploma’s maar zonder die ervaring gaat campagnes opzetten met verwachtingen van drie maanden sales cycles omdat dat bij consumer products werkt, en begrijpt niet waarom het faalt.

Een jurist gespecialiseerd in bouwrecht kent niet alleen de wetten, maar ook hoe gemeentes die wetten interpreteren, welke ambtenaren soepel zijn en welke strikt, wanneer je bezwaar moet maken en wanneer je beter kan overleggen, en welke juridische routes praktisch haalbaar zijn versus theoretisch mogelijk maar te duur of te traag. Een algemeen jurist kan dezelfde wetten lezen, mist de nuance die het verschil maakt tussen een vergunning krijgen of vastlopen in procedures.

Een accountmanager in de horeca weet dat je niet op vrijdagmiddag belt met restauranteigenaren omdat die druk zijn met voorbereidingen voor het weekend, dat contracten vaak tussen januari en maart worden vernieuwd na de rustige decembermaand, en dat catering voor events een betere ingang is dan proberen de dagelijkse inkoop te veroveren. Die timing en aanpak leer je door ervaring, niet door een salestraining.

Sectoren waar domeinkennis cruciaal is

Gereguleerde sectoren zoals finance, zorg en energie vragen enorm veel domeinkennis. De regels zijn complex, veranderen regelmatig, en de interpretatie verschilt per regio en toezichthouder. Iemand die weet hoe je een medisch hulpmiddel door de CE-certificering krijgt, is veel meer waard dan iemand die algemeen productmanagement kent. De certificering zelf is publieke informatie, hoe je het proces praktisch doorloopt zonder maanden te verliezen aan heen-en-weer met certificeerders is domeinkennis.

Vooral B2B-dienstverlening leunt zwaar op domeinkennis omdat elke sector zijn eigen dynamiek heeft. Marketing voor SaaS bedrijven werkt weer anders dan marketing voor industriële toeleveranciers. Sales cycles, beslissers, taal, kanalen, verwachtingen – alles kan verschillen. Een marketeer die van consumer naar B2B stapt moet die domeinkennis opbouwen, en dat kost jaren. Bureaus die meerdere sectoren bedienen worstelen hier vaak mee omdat ze kennis breed maar ondiep hebben.

Niche markten waar weinig spelers actief zijn, stapelen domeinkennis snel op omdat iedereen elkaar kent en informatie gedeeld wordt binnen kleine netwerken. Denk aan scheepvaart, luchtvaart, agrarische technologie, specifieke industriële productie. Nieuwkomers hebben een enorme achterstand omdat ze niet alleen het vak moeten leren, maar ook de informele netwerken en kennis die daarbinnen circuleren.

Functies waar domeinkennis echt het meeste uitmaakt

Consultants verkopen domeinkennis. Klanten betalen niet voor algemeen advies dat ze zelf kunnen bedenken, maar voor inzicht in hoe vergelijkbare bedrijven problemen hebben opgelost, wat werkt in hun specifieke sector, en welke valkuilen te vermijden. Een consultant zonder domeinkennis kan theorie leveren, geen praktische oplossingen die rekening houden met de realiteit van die industrie.

Productmanagers moeten begrijpen wat klanten nodig hebben, niet wat ze vragen. Dat onderscheid vereist domeinkennis. Klanten in logistics vragen om betere tracking, maar wat ze echt nodig hebben is voorspelbaarheid zodat ze hun eigen planning kunnen optimaliseren. Die vertaalslag maak je alleen als je de sector begrijpt. Een productmanager zonder die kennis bouwt features die klinken alsof ze relevant zijn, maar de kern missen.

Verkoop in complexe B2B omgevingen draait om domeinkennis. Je moet snappen hoe de organisatie werkt van je prospect, welke pijnpunten ze hebben die verder gaan dan wat in de RFP staat, en hoe je oplossing past in hun specifieke context. Een salesmedewerker die wel verkooptechniek beheerst maar de sector niet kent, verliest van iemand met minder saleservaring maar wel tien jaar in die industrie.

Domeinkennis is je onderscheidend vermogen

Domeinkennis versnelt beslissingen omdat je patronen herkent. Als je twintig keer hebt gezien hoe een bepaalde situatie uitpakt, hoef je niet opnieuw alles te analyseren. Je weet welke oplossingen waarschijnlijk werken en welke gedoemd zijn te falen. Die snelheid is waardevol in competitieve omgevingen waar tijd schaars is. Twee consultants krijgen dezelfde casus, de ene met domeinkennis levert in een week, de andere moet twee weken research doen om hetzelfde niveau te bereiken.

Het voorkomt dure fouten. Elke sector heeft zijn eigen graveyard van ideeën die logisch leken maar in de praktijk niet werkten. Domeinkennis betekent dat je die geschiedenis kent en niet dezelfde fouten herhaalt. Een startup in fintech met oprichters zonder financiële achtergrond maakt voorspelbare misstappen die iemand met sectorervaring had voorkomen. Die leercurve kost maanden en geld die je kan besparen door mensen aan boord te hebben die het al doorlopen hebben.

Domeinkennis geeft geloofwaardigheid. Klanten, partners en investeerders vertrouwen mensen die de sector kennen. Als je praat met een prospect en refereert aan problemen die zij ook herkennen, regelgeving die je begrijpt, spelers die je kent, neemt het gesprek een andere wending. Je bent geen verkoper die een pitch doet, je bent iemand die hun wereld begrijpt. Die geloofwaardigheid opbouwen zonder domeinkennis is mogelijk, maar kost veel meer tijd.

Zo leg je je domeinkennis vast

Documenteer leerpunten direct na projecten of deals. Wat werkte, wat niet, waarom kocht de klant wel of niet, welke bezwaren kwamen boven, hoe verliep de decision making. Die patronen zijn domeinkennis in wording. De meeste teams doen een afsluitend gesprek en vergeten het daarna, waardoor dezelfde lessen elke keer opnieuw geleerd moeten worden.

Creëer interne wiki’s of knowledge bases met sector-specifieke informatie. Niet algemene marketing theorie, maar hoe marketing werkt in jullie specifieke sector. Welke kanalen werken, welke taal resoneert, welke timing optimaal is, welke cases succesvol waren. Nieuwe mensen kunnen dan leren van wat het team al weet in plaats van alles zelf te ontdekken.

Organiseer kennissessies waar ervaren mensen delen wat ze weten. Een uur per maand waarin iemand vertelt over een specifiek aspect van de sector, een klantcase bespreekt, of een trend uitlegt. Die informele overdracht van kennis is vaak waardevoller dan formele trainingen omdat het praktisch en direct toepasbaar is.

Interview vertrekkende medewerkers specifiek over domeinkennis. Niet alleen exit interviews over waarom ze weggaan (vaak is het de directe leidinggevende), maar gestructureerde sessies over wat ze geleerd hebben, welke contacten waardevol zijn, welke aanpakken werken. Die kennis vastleggen voordat iemand vertrekt voorkomt dat het met die persoon verdwijnt. Ook zeker iets om te doen voor je mensen die met pensioen gaan!

Voor individuen is het bouwen van een second brain een goede insteek: dit is een systeem waarmee je kennis, taken, projecten, verantwoordelijkheden en bronnen vastlegt zodat je direct overzicht hebt en je eigenkennis goed toegankelijk wordt:

Hoe je domeinkennis verbetert

Lees wat professionals in de sector lezen. Niet algemene business media, maar branche-uitgaves, sector-specifieke blogs, whitepapers van analisten die die markt volgen. Die bronnen bevatten nuance en diepte die algemene media mist. Als je wekelijks een uur besteedt aan lezen binnen je domein, bouw je in een jaar substantiële kennis op.

Bezoek events en conferenties in de sector. Niet voor netwerken alleen, maar om te horen welke topics spelen, welke taal mensen gebruiken, welke zorgen ze hebben. Die context krijg je niet uit rapporten. Een dag op een sector-event leert je meer over wat leeft dan een maand online research.

Praat met mensen die langer in de sector zitten. Koffiegesprekken met ervaren professionals, vragen stellen tijdens projecten, meeluisteren bij klantgesprekken. Domeinkennis wordt vaak informeel overgedragen, je moet erbij zijn om het op te pikken. Nieuwe medewerkers die actief vragen en meeluisteren leren sneller dan mensen die wachten tot het in een training wordt uitgelegd.

Werk aan diverse projecten binnen je sector. Elke klant, elk project, elke use case voegt nuance toe aan wat je weet. Iemand die alleen dezelfde type klanten bedient leert minder dan iemand die variatie heeft in grootte, regio, of segment. Zoek die variatie op omdat elk project je begrip verdiept.

Test je aannames regelmatig. Domeinkennis kan verouderen of tunnelvisie creëren. Wat vijf jaar geleden werkte, werkt misschien nu niet meer. Blijf nieuwsgierig, vraag waarom dingen zijn zoals ze zijn, en wees bereid je kennis bij te stellen als de markt verandert. Domeinexpertise betekent niet dat je alles al weet, maar dat je sneller nieuwe ontwikkelingen kan plaatsen in context van wat je wel weet.