EU-INC: wat deze pan-Europese bedrijfsvorm betekent voor Nederlandse ondernemers
Nederlandse scale-ups die Europa in willen, botsen op juridische versnippering. Elk land heeft eigen vennootschapsrecht, eigen aandelenstructuren en eigen compliance-eisen. Dat maakt grensoverschrijdend ondernemen duur en traag, heel iets anders dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Die fragmentatie remt groei en maakt Europa minder aantrekkelijk voor ondernemers en investeerders. Zo werd het idee voor EU-INC geboren.
Een Duitse investeerder wil andere documentatie dan een Franse. Werknemers in Spanje krijgen andere aandelenopties dan collega’s in Nederland omdat elk land eigen fiscale regels heeft. EU-INC is een voorstel om daar verandering in te brengen. Het introduceert één pan-Europese rechtsvorm die in alle 27 lidstaten hetzelfde werkt, vergelijkbaar met hoe een Delaware C-Corporation in alle Amerikaanse staten geldt. Ondernemers kunnen dan kiezen: blijven opereren via een Nederlandse BV met nationale beperkingen, of gebruiken maken van EU-INC voor Europese ambities. Die keuze bepaalt hoe gemakkelijk je schaalt, investeert en talent aantrekt over grenzen heen.
EU-INC voor Europese registratie en standaardisatie
Het voorstel creëert een nieuwe juridische entiteit die parallel bestaat aan nationale rechtsvormen zoals de BV, GmbH of SAS. Ondernemers kunnen een EU-INC oprichten via een centraal Europees register in plaats van via nationale Kamers van Koophandel. Die rechtsvorm geldt automatisch in alle EU-lidstaten zonder dat je per land moet registreren of lokale juridische vereisten moet vervullen.
Investment documentatie wordt gestandaardiseerd. Nu heeft elke investeerder eigen templates en vereisten die per land verschillen. Met EU-INC krijg je uniforme aandeelhoudersovereenkomsten, term sheets en corporate governance-structuren die alle Europese investeerders herkennen. Dat versnelt funding-rondes omdat je niet per land documentatie moet aanpassen.
Aandelenopties voor werknemers worden ook geharmoniseerd. Nederland heeft eigen fiscale regels voor employee stock options, Duitsland andere, Frankrijk weer andere. Dat maakt het complex om grensoverschrijdende teams equity te geven. EU-INC introduceert een pan-Europees stock option-framework waarbij werknemers in elk land vergelijkbare voorwaarden krijgen. Belastingen blijven lokaal, maar de juridische structuur wordt uniform.
Belangrijke nuance: belastingen en arbeidsrecht blijven nationaal. Een EU-INC met werknemers in Nederland betaalt Nederlandse loonbelasting en volgt Nederlands arbeidsrecht voor die werknemers. Hetzelfde geldt voor vennootschapsbelasting – die betaal je in het land waar je vestiging is of waar winst wordt gemaakt. EU-INC standaardiseert alleen de juridische structuur, niet fiscaliteit of employment law.
EU-INC voor 2027
Het voorstel komt van een coalitie van Europese founders, investeerders en legal experts die jarenlang frustratie ervoeren met Europese fragmentatie. Bekende namen zoals de oprichters van Stripe en Wise steunen het publiekelijk. Nederlandse tech-founders en VC’s onderschrijven het massaal omdat ze dagelijks tegen de beperkingen aanlopen.
Politieke steun groeit. Ursula von der Leyen noemde in oktober 2024 expliciet dat Europese startups te veel nationale barrières ondervinden. De Europese Commissie heeft een werkgroep opgericht die in contact staat met het EU-INC initiatief. Zowel het Europees Parlement als de Raad (de 27 nationale regeringen) hebben interesse getoond. In Brussel wordt het concept de “28ste regime” genoemd – een virtuele 28ste lidstaat met eigen rechtsvorm.
De timeline is concreet. De Commissie plant een wetgevingsvoorstel voor Q1 2026. Daarna moeten Parlement en Raad akkoord gaan, wat naar verwachting in 2027 implementatie mogelijk maakt. Die snelheid is opmerkelijk voor EU-wetgeving en toont politieke urgentie.
Waarom Europa EU-INC nodig heeft
Een Californische startup kan door heel Amerika opereren onder één rechtsvorm en met uniform aandelenrecht. Funding uit New York, werknemers in Texas, klanten overal – juridisch geen probleem. Een Nederlandse startup die naar Duitsland en Frankrijk wil, moet per land juridische structuren opzetten, lokale compliance begrijpen en investeerders overtuigen dat de Nederlandse BV-structuur geschikt is voor internationale schaal.
Die asymmetrie verklaart waarom Europese startups vaak naar de VS vertrekken zodra ze serieus gaan groeien. Niet omdat Amerika betere talent heeft of grotere markten, maar omdat de juridische infrastructuur grensoverschrijdend ondernemen ondersteunt in plaats van bemoeilijkt. EU-INC probeert dat gelijke speelveld te creëren binnen Europa.
Investeringen worden ook efficiënter. Een Amerikaanse VC die in Europa investeert, moet nu juridische structuren van 27 landen begrijpen. Dat verhoogt due diligence-kosten en risico-perceptie. Met EU-INC herkennen ze één structuur die ze kunnen vergelijken met Delaware C-Corps. Dat verlaagt drempels voor internationaal kapitaal.
Talent-competitie verbetert. Als een Nederlandse scale-up een Duitse engineer wil aantrekken met aandelenopties, moet die begrijpen hoe Nederlandse opties werken fiscaal en juridisch. Met gestandaardiseerde EU-INC opties is die complexiteit weg. Kandidaten uit elk EU-land begrijpen direct wat ze aangeboden krijgen.
Europese kansen voor Nederlandse BV’s
EU-INC is optioneel, niet verplicht. Bestaande BV’s kunnen blijven bestaan en opereren zoals nu. Geen enkele ondernemer wordt gedwongen om te converteren. De keuze is strategisch: blijf je puur Nederlands opereren, of wil je pan-Europees schalen met minimale juridische fricties?
Voor lokale bedrijven zonder internationale ambities verandert niets. Een webshop die alleen in Nederland verkoopt, een adviesbureau met Nederlandse klanten, een restaurant in Amsterdam – zij hebben geen baat bij EU-INC en kunnen hun BV behouden zonder nadelen.
Scale-ups met Europese ambities krijgen een alternatief. In plaats van een Nederlandse BV met dochterbedrijven in elk land waar je actief bent, kun je een EU-INC oprichten die direct pan-Europees opereert. Of je converteert je bestaande BV naar EU-INC als dat juridisch mogelijk wordt gemaakt. Die flexibiliteit laat ondernemers kiezen wat past bij hun strategie.
Bestaande investeringen en structuren blijven geldig. Als je al funding hebt opgehaald met een BV-structuur, hoef je niet te converteren. Toekomstige rondes kunnen wel profiteren van gestandaardiseerde EU-INC documentatie als je kiest om te switchen. Die transitie zal waarschijnlijk opt-in zijn met duidelijke procedures.
Praktische voordelen en resterende vragen
Grensoverschrijdende handel wordt eenvoudiger. Nu moet je per land vestigingen registreren, BTW-nummers aanvragen en lokale compliance volgen. Met EU-INC registreer je centraal en bent automatisch erkend in alle lidstaten. Dat scheelt administratieve lasten en juridische kosten.
Fusies en overnames vereenvoudigen. Een Nederlandse BV overnemen door een Duitse GmbH vraagt grensoverschrijdende juridische procedures. Twee EU-INC’s fuseren binnen hetzelfde juridische raamwerk. Dat verlaagt transactiekosten en maakt consolidatie in de Europese tech-sector gemakkelijker.
Intellectueel eigendom blijft beschermd onder bestaande EU-wetgeving. EU-INC wijzigt niets aan patent-, merk- of auteursrecht. Die zijn al grotendeels geharmoniseerd op EU-niveau. De rechtsvorm maakt het alleen eenvoudiger om die rechten pan-Europees te handhaven omdat je vanuit één entiteit opereert.
Onzekerheden blijven. Hoe werkt conversie van bestaande structuren precies? Welke fiscale gevolgen heeft dat? Hoe voorkom je dat belastingontwijking via EU-INC mogelijk wordt? Die details worden uitgewerkt in het wetgevingsproces. Het voorstel geeft een framework, de implementatie bepaalt hoe het in de praktijk werkt.
Risico’s en tegenargumenten
Nationale regeringen vrezen verlies van controle. Als bedrijven kiezen voor EU-INC in plaats van nationale rechtsvormen, verliezen landen zeggenschap over corporate governance-regels. Dat is politiek gevoelig, zeker in landen die hun eigen systeem als superieur zien. Duitsland en Frankrijk hebben bijvoorbeeld traditioneel sterke nationale corporate law met specifieke stakeholder-bescherming.
Belastingconcurrentie kan toenemen. Als EU-INC’s vrij kunnen kiezen waar ze hun hoofdkantoor vestigen binnen de EU, ontstaat mogelijkheid voor jurisdiction shopping. Landen met lage vennootschapsbelasting worden aantrekkelijker. Dat kan een race to the bottom triggeren die belastinginkomsten ondermijnt. Het voorstel moet daarom zorgvuldig balanceren tussen mobiliteit en fiscale stabiliteit.
Implementatie-complexiteit is reëel. Zelfs als alle 27 landen instemmen met het concept, moet nationale wetgeving worden aangepast om EU-INC te erkennen. Elk land heeft eigen parlementen die moeten goedkeuren. Dat proces kan jaren duren en varieert per land. De 2027 timeline is ambitieus en kan vertragingen oplopen.
Kleinere bedrijven profiteren mogelijk minder. De voordelen van EU-INC – gestandaardiseerde investment docs, pan-Europese aandelenopties, grensoverschrijdende operations – zijn vooral relevant voor scale-ups met internationale ambities. Lokale MKB’ers hebben die complexiteit niet en betalen mogelijk voor een structuur die ze niet volledig benutten.
Hoe Nederland hiertegenover staat
Nederlandse tech-ecosystem steunt het massaal. Founders, VC’s en legal experts ondertekenen de petitie en lobbyen bij nationale politici. Nederland heeft relatief startup-vriendelijke regelgeving maar ook beperkingen die EU-INC zou oplossen. Bijvoorbeeld: de fiscale behandeling van stock options is complex en minder aantrekkelijk dan Amerikaanse equivalenten.
De Nederlandse regering toont voorzichtige steun maar wacht op details. Economische Zaken erkent dat Europese fragmentatie een probleem is. Maar Finance wil zekerheid dat belastingontwijking wordt voorkomen. Justitie moet valideren dat EU-INC compatible is met Nederlands recht. Die afwachtende houding is typisch Nederlands: principieel voorstander maar pas commitment na due diligence.
Comparatief voordeel voor Nederland zou kunnen groeien. Als EU-INC succesvol wordt, profiteert Nederland van zijn sterke positie als hub voor internationale bedrijven. Gunstige belastingverdragen, goede infrastructuur, Engels-sprekende bevolking en centrale ligging blijven aantrekkelijk. EU-INC elimineert juridische fricties maar geografische voordelen blijven bestaan.
Alternatieven en huidige workarounds
Veel European startups gebruiken nu een holding-structuur: een Nederlandse BV als moeder met dochterbedrijven in elk operationeel land. Dat werkt maar is duur en administratief zwaar. Elk dochterbedrijf heeft eigen compliance, boekhouding en governance. Juridische kosten lopen snel op bij expansie naar meerdere landen.
Sommigen kiezen een buitenlandse rechtsvorm. Een UK Limited was populair voor zijn flexibiliteit en lage kosten, maar Brexit maakt dat minder aantrekkelijk voor EU-operaties. Een Delaware C-Corp geeft toegang tot Amerikaanse investeerders maar creëert fiscale complexiteit voor Europese operations. Geen perfecte oplossing bestaat zonder EU-INC.
ESOP’s (Employee Stock Ownership Plans) variëren wild per land. Nederland heeft de SAR-regeling (Stock Appreciation Rights) die fiscaal gunstiger is dan opties, maar internationaal niet herkend wordt. Elk land heeft eigen systemen die onderling incompatibel zijn. EU-INC lost dat op met één gestandaardiseerd framework.
Wat ondernemers nu kunnen doen
Wachten tot 2027 is een valide strategie voor de meeste bedrijven. De wetgeving is nog niet definitief, implementatie-details ontbreken en conversie-mechanismes zijn onbekend. Grote strategische beslissingen nemen op basis van een voorstel is prematuur. Focus op je business, volg de ontwikkelingen en bereid je voor zodra duidelijkheid komt.
Wel kunnen ondernemers politieke steun tonen. De petitie tekenen, nationale politici contacten, media-aandacht genereren – dat versnelt het proces. Wetgeving in Brussel gebeurt onder druk van belanghebbenden. Hoe meer ondernemers urgentie tonen, hoe serieuzer politici het nemen. Het initiatief vraagt expliciet om advocacy richting nationale regeringen.
Juridische adviseurs kunnen al voorbereidingen treffen. Legal teams die startup-work doen, moeten EU-INC op de radar hebben. Zodra wetgeving komt, willen ondernemers snel kunnen switchen. Adviseurs die het framework begrijpen en conversiepaden kunnen adviseren, leveren waarde aan hun klanten.
Internationale expansie-plannen kunnen rekening houden met EU-INC timing. Als je in 2026 naar Duitsland en Frankrijk wil, is het mogelijk slim om te wachten tot EU-INC beschikbaar is. Dan vermijd je het opzetten van dochterbedrijven die je later misschien consolideert. Dat is geen reden om groei uit te stellen, maar wel een factor in timing-beslissingen.
Of EU-INC Europa concurrerender maakt
De VS blijft voordelen behouden die niets met rechtsvormen te maken hebben. Groter binnenlandse markt, meer risicokapitaal, sterkere exit-markt via beurzen en overnames. EU-INC lost juridische fragmentatie op maar creëert geen Silicon Valley-cultuur of American-scale venture funds. Het is noodzakelijk maar niet voldoende.
Wel elimineert het een belangrijke handicap. European founders concurreren nu met Amerikaanse peers die juridisch voordeel hebben. Als EU-INC dat gelijkmaakt, verschuift competitie naar product, team en execution – waar Europeanen even goed zijn. Die level playing field kan verschil maken tussen een bedrijf dat in Europa blijft versus naar de VS vertrekt.
Symbolische waarde is ook belangrijk. EU-INC laat zien dat Europa serieus neemt wat ondernemers nodig hebben. Dat signaal trekt talent en kapitaal. Founders die overwegen waar te starten, zien een continent dat juridische barrières afbreekt in plaats van opwerpt. Die perceptie is moeilijk te meten maar wel impactvol.
EU-INC is geen wondermiddel maar een fundamentele verbetering. Het lost niet alle problemen op – cultuur, kapitaal en schaal blijven uitdagingen. Maar het elimineert kunstmatige fricties die Europese ambities remmen. Voor Nederlandse ondernemers met internationale plannen wordt Europa een geïntegreerde markt in plaats van 27 aparte jurisdictions. Die verschuiving maakt het verschil tussen haalbaar en onhaalbaar.
Reacties